Devasa yaprakları ve turna kuşunun gagasını andıran turuncu-mavi çiçekleriyle Starliçe (Strelitzia), bitki dünyasının "kraliyet ailesi" üyelerinden biridir. Bilimsel adıyla Strelitzia reginae (çiçekli olan) ve Strelitzia nicolai (dev yapraklı olan), Güney Afrika kökenli bitkilerdir. Muz ağacına olan benzerliğiyle bilinse de, aslında Strelitziaceae ailesine mensuptur ve muzdan çok daha dayanıklı ve sert bir yapıya sahiptir.

Halk arasında "Cennet Kuşu" veya "Turna Gagası" olarak bilinen bu bitki, sabırlı olanların ödülüdür. Çünkü o muazzam çiçeklerini görmek için bitkinin belli bir olgunluğa (genellikle 3-5 yaşa) gelmesi gerekir. Evlerde genellikle sadece yeşil yapraklı bir dev olarak bakılsa da, doğru ışık ve bakım formülüyle ev ortamında da çiçek açabilir.
Bu rehberde, Starliçe'nin o dev yapraklarının neden yırtıldığını, kıvrıldığını ve ona nasıl "evet, burası benim evim" dedirteceğinizi, sera uzmanlarımızın deneyimleriyle öğreneceksiniz.
Starliçe, gölgeyi seven narin bir salon çiçeği değildir. Enerjisini güneşten alan, güçlü bir dış mekan karakterine sahiptir.
İdeal Yer: Güney veya Batı cepheli pencereler onun için biçilmiş kaftandır. Evinizin en çok ışık alan, en aydınlık köşesini ona ayırın. Günde en az 4-6 saat parlak ışık (bunun bir kısmı doğrudan güneş olabilir) almalıdır.
Yetersiz Işık: Eğer bitkiniz gölgede kalırsa ölmez ancak gelişimi durur, yaprak sapları aşırı uzayıp cılızlaşır ve asla çiçek açmaz.
Tür Farkı: S. Nicolai (Dev beyaz) yarı gölgeye biraz daha toleranslıdır ancak S. Reginae (Turuncu çiçekli) tam bir güneş aşığıdır.
Starliçe'nin etli ve kalın kökleri (rizomları) su depolayabilir, bu yüzden kısa süreli susuzluğa dayanır ama aşırı sulamaya karşı hassastır.
Yaz Modu: Büyüme mevsiminde (İlkbahar-Yaz) toprak nemli kalmalıdır. Toprağın üstü hafifçe kuruduğunda bolca su verin.
Kış Modu: Bitki dinlenmeye geçer. Kışın toprağın büyük bir kısmının kurumasına izin verin. Sadece köklerin tamamen kurumasını engelleyecek kadar su vermek yeterlidir.
İşaretler: Yapraklar içe doğru rulo yapıp kıvrılıyorsa "Çok susadım" diyordur. Yapraklar sararıp gövdeden ayrılıyorsa "Köklerim çürüyor" uyarısıdır.
Starliçe kökleri çok güçlüdür; seramik saksıları bile çatlatabilecek güce ulaşabilirler.
Saksı Boyutu: Starliçe, "köklerinin sıkışmasını" sever. Eğer çok büyük bir saksıya ekerseniz, bitki tüm enerjisini kök yapmaya harcar ve yıllarca çiçek açmaz. Saksı değişimi yaparken sadece 1 numara büyük saksıya geçin.
Zamanlama: Genç bitkilerde her yıl, yetişkinlerde 2-3 yılda bir ilkbaharda saksı değişimi yapılmalıdır.
Toprak: Besleyici ve tınlı toprakları sever. Hazır poşet toprağa biraz yanmış çiftlik gübresi veya kompost eklemek gelişimi coşturur. Drenaj için perlit eklemeyi unutmayın.
Starliçe'nin devasa yaprakları, evdeki tozlar için geniş bir iniş pistidir.
Temizlik: Tozlu yapraklar fotosentez yapamaz. Haftada bir nemli bezle yaprakları silmek, bitkinin sağlığı için sulama kadar önemlidir.
Nem: Tropikal kökenli olduğu için nemi sever. Özellikle kışın kaloriferli evlerde yaprak uçları kuruyabilir. Yapraklarına düzenli su fısfıslamak veya yaprak silme suyuna çok az sirke damlatmak ona iyi gelir.
Starliçe suda köklenmez; çoğaltmanın tek yolu saksı değişimi sırasında kökleri ayırmaktır.
Zaman: İlkbaharda saksı değişimi yaparken uygulayın.
İşlem: Bitkiyi saksıdan çıkarın. En az 3-4 yaprağı ve kendi kökü olan bir yavruyu, ana gövdeden keskin bir bıçakla ayırın.
Dikim: Ayırdığınız parçayı uygun boyutta yeni bir saksıya dikin.
Not: Ayırma işlemi bitkiyi strese sokabilir ve büyümesi bir süre durabilir (küser). Bu normaldir, sabırlı olun.
Starliçe sahiplerinin en çok merak ettiği konulara dair profesyonel sırlarımız:
Bu görkemli güzel, maalesef patili dostlarımız için tamamen zararsız değildir.
Toksisite: HAFİF/ORTA TOKSİK. Starliçe yaprakları ve çiçekleri hafif zehirlidir, ancak asıl toksik kısım tohumları ve kökleridir.
Risk: Kedi veya köpeğiniz yaprakları kemirirse; mide bulantısı, kusma ve uyuşukluk görülebilir. Genellikle ölümcül değildir ancak rahatsız edicidir.
Önlem: Yapraklar genellikle yukarıda olduğu için küçük ırk köpekler ulaşamaz ancak tırmanmayı seven kediler için erişimi kısıtlamak gerekebilir.
Muhtemelen bitkiniz henüz genç (3 yaşından küçük) veya yeterince güneş almıyordur. Kuzey cepheli, loş bir odada Starliçe sadece yeşil yaprak verir, çiçek açmaz. Onu güneşe taşıyın.
Genellikle düşük nem veya kireçli şebeke suyu yüzündendir. Sulama suyunuzu dinlendirin ve bitkinin yapraklarını daha sık nemlendirin.
Türe göre değişir. Strelitzia reginae (Turuncu çiçekli) genellikle 1.5 - 2 metreye kadar uzar. Strelitzia nicolai (Beyaz çiçekli/Dev) ise iç mekanda bile 2.5 - 3 metreyi rahatlıkla geçebilir. Tavan yüksekliğinizi göz önünde bulundurun!
Bu iyiye işarettir, bitkiniz güçlü demektir. Ancak kökler saksıyı kıracak gibiyse veya drenaj deliklerini tıkadıysa saksı değiştirme vakti gelmiştir. Yeni saksı çok büyük olmasın, kökleri yine biraz saracak boyutta olsun.